e-mail: iaekrak@archeo.pan.krakow.pl

 

kILKA SŁÓW O HISTORII

Krakowski Oddział Instytutu Archeologii i Etnologii PAN jest jedną z najstarszych polskich placówek archeologicznych. Jego dzieje opisuje następujące kalendarium:
 

·            1850 r. - Towarzystwo Naukowe Krakowskie założyło Muzeum Archeologiczne.

·            1873 r. - Regularną działalność rozpoczęła Akademia Umiejętności (formalnie powstawała ona od 1871 r. z przekształcenia Krakowskiego Towarzystwa Naukowego). W ramach Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności powołano Komisję Archeologiczną. Jej przewodniczącym został Józef Łepkowski. Zbiory Muzeum Archeologicznego przeszły na własność Akademii Umiejętności.

·            1876 r. - Muzeum Archeologiczne znalazło się pod zarządem Komisji Antropologicznej, działającej (pod przewodnictwem Józefa Majera) w ramach Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności.

·            1891-1893 r. - Muzeum Archeologicznym kierował Godfryd Ossowski.

·            1893 r. - Muzeum Archeologiczne zostało wyodrębnione w osobną placówkę Akademii Umiejętności.

·            1894-1937 r. - Muzeum Archeologicznym kierował Włodzimierz Demetrykiewicz.

·            1919 r. - Po odzyskaniu przez Polskę Niepodległości, Akademia Umiejętności zmieniła nazwę na Polska Akademia Umiejętności.

·            1937-1954 r. - Kierownikiem Muzeum Archeologicznego był Tadeusz Reyman.

·            1949 r. - Muzeum Archeologiczne PAU przejęło pałac w Igołomi, w którym zlokalizowano placówkę badawczą.

·            1951 r. - Zarząd Polskiej Akademii Umiejętności powołał (jako odrębną jednostkę wyłonioną z Muzeum Archeologicznego) Zakład Kultury Materialnej. Kierował nim Tadeusz Lehr-Spławiński.

·            1953 r. - Działalność Polskiej Akademii Umiejętności została przerwana. Jej placówki naukowe (w tym Muzeum Archeologiczne wraz z Zakładem Kultury Materialnej) oraz dobra ruchome i nieruchome przekazano nowo utworzonej Polskiej Akademii Nauk.

·            1953 r. - Zakład Kultury Materialnej otrzymał nazwę Zakład Historii Kultury Materialnej i status placówki pomocniczej Wydziału I PAN. Jego kierownikiem i równocześnie kierownikiem Muzeum Archeologicznego mianowano T. Reymana. Równocześnie utworzono Zakład Etnografii. Jego kierownikiem został Kazimierz Moszyński, od 1954 roku zaś Mieczysław Gładysz.

·            1954 r. - Zakład Historii Kultury Materialnej został włączony do utworzonego wówczas Instytutu Historii Kultury Materialnej z siedzibą w Warszawie i otrzymał nazwę Zakład Archeologii Polski IHKM PAN w Krakowie. W placówce tej pozostała część zbiorów biblioteki Muzeum Archeologicznego, niektóre materiały zabytkowe oraz pałac w Igołomi wraz z mieszczącymi się tam pracowniami. Kierownikiem tej placówki został Stefan Nosek.

·            1955 r. - Muzeum Archeologiczne (od 1953 r. utrzymywane w ramach Polskiej Akademii Nauk) zostało przekazane Ministerstwu Kultury i Sztuki.

·            1965 r. - Zakład Archeologii Polski IHKM PAN zmienił nazwę na Zakład Archeologii Małopolski IHKM PAN.

·            1955-1966 r. - Kierownikiem Zakładu Archeologii Małopolski IHKM PAN był S. Nosek.

·            1966-1990 r. - Zakładem Archeologii Małopolski IHKM PAN kierował Jan Machnik.

·            1971 r. - Krakowski Zakład Etnografii został przemianowany na Grupę Roboczą Zakładu Etnografii IHKM PAN w Warszawie. Jej kierownikiem była Anna Kowalska-Lewicka.

·            1973 r. - Grupa Robocza Zakładu Etnografii IHKM PAN została przekształcona w Pracownię Etnografii IHKM PAN. Jej kierownikiem była Maria Gładyszowa, od 1983 r. zaś Zofia Szromba-Rysowa. Od 1987 r. Pracownią kieruje Danuta Tylkowa.

·            1992 r. - Instytut Historii Kultury Materialnej PAN zmienił nazwę na Instytut Archeologii i Etnologii PAN. Zakład Archeologii Małopolski został przekształcony w Oddział Krakowski Instytutu Archeologii i Etnologii PAN. W jego skład, prócz placówki krakowskiej i Pracowni w Igołomi, weszła Pracownia Etnologii, działająca pod naukową opieką Zakładu Etnologii IAE PAN z siedzibą w Warszawie.

 Kalendarium opracowały mgr Barbara Baczyńska i dr hab. Urszula Lehr